Tijdens het werk kunnen uw werknemers te maken krijgen met een te hoge werkdruk en/of ongewenste omgangsvormen dat (mede) werkstress veroorzaakt. Dit wordt ook wel psychosociale arbeidsbelasting (PSA) genoemd. Dit kan leiden tot ziekteverzuim en uiteindelijk tot langdurige uitval. Jaarlijks kost dit werkgevers een totaalbedrag van 3,2 miljard euro. Niet voor niets dat dit de laatste jaren een van de belangrijkste arbeidsrisico’s is.

Inzicht in de risico’s

Om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen of tegen te gaan, is het belangrijk om de verschillende factoren te onderscheiden. Door inzicht te krijgen in deze factoren kunt u gerichte preventiemaatregelen treffen.

  • Werkdruk
    Werkdruk treedt op wanneer de werknemer niet kan voldoen aan de eisen die het werk stelt. Zoals het werk niet binnen de gestelde tijd afkrijgen of dat het werk niet het gewenste resultaat heeft. Ook omstandigheden kunnen hierbij een rol spelen. Zeker wanneer een werknemer hier geen inspraak in heeft, is er al snel sprake van te hoge werkdruk.
  • Pesten
    Pesten op de werkvloer komt voor in verschillende maten, zowel verbaal, non-verbaal als fysiek. Zo vallen constante kritiek, intimidatie, roddelen of isolatie van de werknemer onder pestgedrag. Maar ook flauwe grappen of zinloze taken kan de werknemer als pesten ervaren.
  • Seksuele intimidatie
    Er is sprake van seksuele intimidatie als opmerkingen, gebaren en handelingen seksueel getint zijn en de werknemer die als ongewenst ervaart. Hoe onschuldig een opmerking soms kan lijken, het slachtoffer kan het als vervelend of bedreigend ervaren.
  • Agressie en geweld
    Agressie en geweld kan plaatsvinden als fysiek (schoppen, vernielen), verbaal (schelden, discriminatie) of psychisch (bedreigen, chanteren). Dit uit zich naar werknemers die op dat moment hun werk uitvoeren.

Preventieve maatregelen

Volgens de Arbowet moet u een beleid opstellen om PSA tegen te gaan. Indien u dit niet doet, kan de inspectie SZW maatregelen nemen en uiteindelijk een boete opleggen. Middels een risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) kunt u de risico’s die uw werknemers lopen in kaart brengen. Hierin beschrijft u in welke situaties werknemers te maken kunnen krijgen met PSA en wat de oorzaken zijn. Met de uitkomsten van de RI&E wordt in het Plan van Aanpak de te nemen maatregelen opgesteld.

Voorbeelden van maatregelen tegen PSA:

  • een vertrouwenspersoon benoemen;
  • uw werknemers voorlichten over PSA;
  • verdiepende onderzoeken naar werkdruk laten uitvoeren;
  • een gedragscode en een klachtenprocedure opstellen;
  • voorkomen dat de werkdruk te hoog wordt.

Arbeids- en organisatiedeskundige Laura Jacobs aan het woord

Het is van belang om tijdig de symptomen van psychisch verzuim te herkennen. Zoals het vermijden van zware belasting, gedragsverandering, vermoeidheid, verminderd functioneren en het maken van meer fouten dan voorheen. Het begint allemaal bij het erkennen van een toename aan uitval ten gevolge van psychisch verzuim. Bovendien is er bewustwording en draagvlak nodig op alle niveaus binnen de organisatie over de noodzaak van preventieve beschermende maatregelen en voorlichting aan werknemers en hun leidinggevende over de arbeidsrisico’s. Het is van belang dat iedereen binnen de organisatie (van hoog naar laag) ervan overtuigd is, dat men zelf ook een steentje kan bijdragen in het denken in mogelijkheden en oplossingen. Hierbij is de rol van het management en leidinggevende cruciaal, zij hebben een voorbeeldfunctie in de effectieve (cyclische) aanpak van psychosociale arbeidsbelasting.

Contact

Heeft u vragen over PSA en/of de preventie? Vraag dan een adviesgesprek aan met de kerndeskundige op dit gebied. Een Arbeids- en organisatiedeskundige van Consense Arbo staat u graag te woord.